Centrum Kultury Żydowskiej
Kuratorzy: Karolina Kolenda, Wojciech Szymański
wernisaż: 07.11.2010 godz. 18.00
08-23.11.2010
UWAGA! wystawa jedynie do 23.11.2010


Celem wystawy będzie ukazanie ludzkiego ciała jako znajdującego się pomiędzy sztuką i medycyną. Nacisk położony będzie na, po pierwsze: zaznajomienie widza ze współczesnym wzornictwem przemysłowym i najnowszymi technologiami wykorzystywanymi w medycynie, w celu poprawy kondycji ludzkiego ciała lub umożliwienia jego funkcjonowania w ogóle, oraz ukazanie widzom współczesnej technologii medycznej i "przedmiotu medycznego" w kontekście historycznym, jako wyniku kilkusetletnich badań i eksperymentów. Historyczny komponent wystawy będzie przede wszystkim edukacyjny, a jego rolą będzie wprowadzenie widza w problematykę ingerencji w ciało.

Obie części wystawy miałyby na celu ukazanie ciała jako coraz bardziej "rozczłonkowanego", ciała, którego elementy są obecnie niemal w pełni wymienialne, ciała, którego części zastąpiono tytułowym "ciałem obcym". Wystawa miałaby też na celu przedstawienie wybranych twórców polskiej sztuki współczesnej, dla których problematyka "ciała-protezy" stanowi punkt wyjścia. Ukazanie ich twórczości na wystawie poświęconej dizajnowi medycznemu miałoby na celu zaproponowanie widzom bardziej egzystencjalnej refleksji nad samą naturą ciała, którą oferuje właśnie dyskurs sztuki współczesnej.

Problematyka wystawy:

Sztuka i medycyna, obok filozofii, znajdowały się w starożytności w centrum zainteresowań badaczy i naukowców, stanowiąc organiczną, dopełniającą się całość. Wczesna nowoczesność skrzętnie oddzieliła je od siebie, wprowadzając kolejne podziały i specjalizacje w obrębie nauk o człowieku. Medycyna, w oderwaniu od sztuki i filozofii, które uznane zostały za humanistykę, stała się nauką przyrodniczą, zatracając niejednokrotnie swoje humanistyczne nastawienie. Wiek XIX i pierwsza połowa wieku XX to długa batalia stoczona przez dyskurs medyczny o władzę nad światem i jego postrzeganiem. Druga połowa XX wieku natomiast, to czas krytycznych odczytań i oskarżenie oświeceniowo-pozytywistycznej wizji medycyny jako obowiązującego dotychczas naukowego i jedynego słusznego światopoglądu. Ten, bardzo dobrze już dzisiaj rozpoznany zatarg, jest dla kuratorów jedynie punktem wyjścia, którego nie zamierzają jednak konceptualizować w ramach wystawy. Naszą uwagę skupił fakt ponownego zejścia się obydwu dyskursów po kilkusetletnim rozwodzie i napięciu. Czy sztuka i medycyna mogą znowu, razem, stać się humanistyczne par excellence? Polem dialogu, w którym narosłe przez stulecia antagonizmy znikają wydaje się dizajn. Projektowane na potrzeby ciała sztuczne stawy, kości, organy (serce), jak i kończyny, służą ciału (które, podążając za myślą Foucaulta utożsamiamy z człowiekiem, odmawiając mu posiadania duszy). Ich nienaturalne i zjawiskowe zarazem piękno, posiada jednocześnie wybitne walory artystyczne, które są podkreślone tym bardziej, że zostały wyjęte z kontekstu (wnętrze ciała) i pokazane w przestrzeni galeryjnej jak przedmioty spełniające wymogi dzieł sztuki (użytkowej, jak i wysokiej). To właśnie w dizajnie medycznym ujawnia się coraz ściślejsze w ostatnim ćwierćwieczu powiązanie sztuki z projektowaniem użytkowym. Sztuka niejednokrotnie próbowała mierzyć się z tematyką dizajnu i medycyny (Damien Hirst, Marc Quinn, Łukasz Surowiec), innym spojrzeniem, które chcielibyśmy zaproponować na wystawie byłoby takie, z którego perspektywy samo wzornictwo mogłoby - w odpowiednich ramach - stać się dziełem sztuki.

partnerzy: